آموزش ابتدایی دبستان غنی ورزنه

ماه	رشته	موضوع	نتیجه
مهر	نقاشی	دلخواه
	تربیت شنوایی	شعر درس 1 هدیه های آسمان بصورت سرود اجرا گردد
	قصه گویی	ارائه خاطره توسط دانش آموزان
	نقاشی	مدرسه
	کاردستی	ساختن پاکت
	قصه گویی	تعریف قصه «عاشق کتاب»( صفحه 21 کتاب بخوانیم)
آبان	کاردستی	شکل سازی با کاغذهای حلقه شده
	نمایش	گفت وگوی دوکتاب درسی(صفحه 13 بخوانیم)
	کاردستی	ساختن ظروف گِلی
	تربیت شنوایی	شعر صفحه 33 هدیه آسمان به صورت سرود
	نقاشی	چاپ انگشتی با آبرنگ
	تربیت شنوایی	شعر«سلامتی وتندرستی» بصورت سرود(صفحه 42 بخوانیم)
آذر	نقاشی	دلخواه
	قصه گویی	داستان زندگی یکی از پهلوان وشجاعان ( صفحه 39 بخوانیم)
	کاردستی	شکل سازی با انواع مواد طبیعی
	تربیت شنوایی	اجرای بازی گوش کن وپیدا کن
	نقاشی	پاکیزگی وبهداشت
	نمایش	نمایش زندگی یکی از دانشمندان(صفحه 55 بخوانیم)
دی	نقاشی	کتاب وکتاب خوانی
	تربیت شنوایی	لطیفه وچیستان
	کاردستی	شکل سازی با تا کردن کاغذ ومقوا(شکل های هندسی)
	قصه گویی	خواندن کتابی درباره یکی از اختراعات یا کشف های بزرگ
	نمایش	اجرای یکی از کارهای نیک را بصورت بی صدا(پانتومیم)
	نقاشی	اسراف وصرفه جویی
بهمن	نقاشی	انقلاب اسلامی ایران
	تربیت شنوایی	اجرای یکی از سرودهای انقلابی
	کاردستی	شکل سازی با کاغذهای مچاله شده
	قصه گویی	خواندن یکی از خاطرات انقلابی
	نمایش	مصاحبه با یک رایانه
	نقاشی	دلخواه
اسفند	قصه گویی	خواندن کتابی در مورد زندگی یکی از پیامبران بزرگ الهی
	کاردستی	ساختن کارت تبریک
	تربیت شنوایی	اجرای سرود جمهوری اسلامی ایران
	نقاشی	درختکاری
	نمایش	مراسم اعلام قهرمانی یکی از قهرمانان هنگام ایستادن بر سکو
	قصه گویی	خواندن زندگی نامه یکی از دانشمندان که برای سربلندی وعظمت ایران تلاش کرده است
فروردین	کاردستی	نقش آفرینی با شکل های هندسی
	تربیت شنوایی	شعر صفحه 83 هدیه های آسمانبصورت سرود
	نقاشی	عیدنوروز
	نمایش	اجرای یکی از بازیهای محلی در کلاس یا حیاط مدرسه
اردیبهشت	ارتباط با طبیعت	جمع آوری برگ های درختان مختلف
	نمایش	اجرای پانتومیم تقدیر وتشکر از کسانی که برآن ها زحمت کشیده اند
	قصه گویی	داستان درس 20 هدیه های آسمان
	کاردستی	ساختن جورجین
	تربیت شنوایی	خواندن زندگی نامه یکی از هنرمندان ایرانی
	نمایش	خواندن یکی از غزلهای حافظ و مصاحبه تخیلی با حافظ در باره آن

برچسب‌ها: هنر و نقاشی

+ تاريخ شنبه 12 شهریور1390ساعت 12:17 نويسنده جواد بوجاری ورزنه |

آموزش علوم با نقاشی

نقاشي همواره به هنرمندان کمک کرده است که دقيق مشاهده کنند و نظراتشان را در تابلوهاي خود منعکس سازند. با وجود اين، استفاده از نقاشي به عنوان ابزاري براي کمک به توسعه و تثبيت مفاهيم پيچيده، در آموزش علوم کم تر مورد توجه قرار گرفته است. در اين مقاله، ما دلايل بهره گيري از هنر به عنوان ابزاري براي عمق بخشيدن به مفاهيم علمي و برخي از لوازم ضروري براي خلق يک تجربه آموزشي موفق را بر مي شماريم.

ارتباط علم و هنر

علم و هنر اغلب دو زمينه بسيار متفاوت ( و حتي مخالف) معرفي مي شوند. اغلب افراد هنر را به عنوان حس و حالي خلاقانه مي نگرند و علم را به صورت زمينه اي مبتني بر حقايق توصيف مي کنند که با گذراندن گام به گام روش علمي، به حل مسائل مي پردازد. اين نوع نگاه به علم، خلاقيت فطري را در علم مد نظر قرار نمي دهد و بر عکس آنچه که ممکن است تصور شود، کمک نمي کند دانش آموزان علم را به عنوان نتيجه تلاش بشر نگاه کنند.

انجمن تحقيقات ملي آمريکا (NRC) در " استانداردهاي ملي آموزش علوم "، علم را فعاليتي کاوشگرانه تعريف کرده است. علاوه بر آن، علم به عنوان تلاش بشري مورد تاکيد قرار گرفته است و راه هايي پيشنهاد شده اند که ضمن اجراي استانداردها، بر تغيير شيوه آموزش علوم تاکيد مي کنند. استفاده از حس و حال هنري در آموزش علوم، باعث تقويت توانايي هاي دانش آموزان در انتقال يافته هاي علمي، معرفي علوم به عنوان شيوه اي براي توضيح پديده ها و تسهيل انتقال نظراتشان به جامعه و همکلاسي هايشان مي شود.

تلفيق نقاشي با آموزش مفاهيم جانور شناسي

يکي از نويسندگان اين مقاله ( جان باچر ) درباره استفاده از نقاشي در انتقال مفاهيم جانور شناسي مطالعه کرده است. دانش آموزان مورد مطالعه او، بين 7 تا 12 سال سن داشتند و بخشي از برنامه کلاسي آنان مطالعه حشرات بود. دانش آموزان حشرات را در محل زندگي طبيعي آن ها يافتند، کتاب هاي مناسبي را که درباره حشرات وجود داشت، مطالعه کردند، تعدادي از حشراتي را که درون شيشه هاي مربا جمع آوري شده بودند، مورد مطالعه قرار دادند ( حشرات پس از مطالعه به طبيعت بازگردانده شدند) و برخي را نيز با ذره بين و ميکروسکوپ بررسي کردند. مطالعه و بحث درباره طبقه بندي، چرخه زندگي و نحوه شناسايي حشرات نيز در برنامه فعاليت هاي دانش آموزان قرار داشت. دانش آموزان به عنوان بخشي از اين مطالعه، حشره اي را انتخاب مي کردند که دوست داشتند درباره آن بياموزند. آنان از منابعي مانند کتاب هاي علمي، حشرات زنده اي که جمع آوري شده بودند، نمونه هايي از حشرات خشک شده و پوستر و عکس استفاده کردند تا تصويري دقيق از حشره دلخواه خود طراحي کنند. سپس کاملاً مشغول کار خود شدند. کيفيت و جزئيات طراحي هاي آنان حيرت آور بود.

تحقيقي روي بچه هاي کودکستاني و پيش دبستاني انجام شد. بچه ها از طريق تجربه هاي گوناگون آگاهي بيش تري نسبت به نام هاي حشرات، شکل و ظاهر، حرکات، صداها و رژيم غذايي آن ها پيدا کردند. نقاشي هاي آن ها با همديگر تفاوت داشت و هر کدام معرف تجربيات و درک آنان از جانوران بود. دانش آموزان همان طور که درباره حشرات بيش تر مي آموختند، نقاشي هايشان افزايش دانش و علاقه آنها به جانور خاصي به خوبي نشان مي داد. پيشنهادهاي زير به تلفيق موفقيت آميز نقاشي با آموزش علوم کمک مي کنند:

• به دانش آموزان حق انتخاب و مالکيت مي کنند:

• نقاشي را با تجربه هاي آموزشي خاصي که داشته ايد، پيوند بزنيد.

• منابع مناسب را فراهم سازيد.

• براي دانش آموزان خود، سرمشق باشيد.

حق انتخاب و مالکيت

هر دانش آموزي علاقه هاي خاص خودش را دارد. زماني که براي جهت دهي به فعاليت آموزشي، حق انتخاب وجود داشته باشد، آنان با پشتکار بيش تري وارد ميدان مي شوند. ما در تحقيقات خود به دانش آموزان فرصت داديم، حشره مورد نظر خود را در طبيعت پيدا کنند، آن را زير نظر بگيرند و پيرامون آن بياموزند. يا اين که از طريق بررسي کتاب ها و منابع ديگر، حشره مورد علاقه خود را انتخاب و طراحي کنند. بر خلاف برخي از فعاليت هاي کلاسي که در آن ها همه بچه ها به يک چيز دست مي يابند، اين فعاليت بر اساس علاقه دانش آموزان انجام مي شد و نقاشي ها و شيوه هايي که دانش آموزان براي معرفي حشرات استفاده مي کردند، متنوع بود. بنابراين چون هر يک از دانش آموزان نقاشي هاي منحصر به فردي رسم مي کردند، رقابت ميان آنان کاهش يافت. دانش آموزان مورد مطالعه ما نگران اين نبودند که يکي از همکلاسي هايشان بتواند يک حشره را بهتر از آنان طراحي کند.

يکي ديگر از مؤلفه هاي دادن حق مالکيت به دانش آموزان، از علاقه طبيعي آنان به نقاشي، به عنوان وسيله اي براي برقراري ارتباط بهره مي گيرد. بيش تر بچه ها نقاشي کردن را دوست دارند. وقتي به دانش آموزان گفته شد که نقاشي هايشان خارج از کلاس و در سالن مدرسه به نمايش گذاشته مي شوند، شور و شوق آنان کاملاً مشهود بود.آنان سخت کار مي کردند، به جزئيات دقت مي کردند و از کار خود لذت مي بردند.

علاوه بر اين، از دانش آموزان خواسته شد، آنچه را که در طول روز با آن روبه رو مي شوند، طراحي کنند. همواره وسايل متنوعي در اختيار آنان بود؛ مداد رنگي، مداد شمعي و انواع کاغذ. از آنان خواسته شد، برنامه يک روزشان، آنچه که در طول پياده روي مشاهده مي کنند يا نسخه تصويري دستورالعمل يا قوانين يک بازي را تهيه کنند.

وقتي چيزي بچه ها را به هيجان مي آورد، آن را کند و کاو مي کنند. اين يک ميل ذاتي براي نشان دادن آن احساس است. براي مثال، وقتي معلمي چند جوجه اردک را به کودکستان برد، يکي از بچه ها بي درنگ قطعه اي کاغذ و يک مداد برداشت و به طراحي جوجه اردک ها مشغول شد. نقاشي هاي بچه ها را مي توان در قالب يک روزنامه ديواري تنظيم کرد و والدين را از تجربياتي آگاه کرد که بچه ها در طول هفته انجام مي دهند. بچه ها در اين روزنامه ها آنچه را آموخته اند، بازگو و آنچه را دوست دارند، طراحي مي کنند.

پيوند علم و هنر

دانش آموزان مورد مطالعه ما، زمان قابل ملاحظه اي را براي آموختن درباره حشرات صرف کرده بوند و معلم آنان فقط نقش يک راهنما را داشت. آنان حشرات گوناگوني را در محل زندگي شان پيدا کرده و مشاهدات صحرايي خود را يادداشت کرده بودند. سپس در بحث هاي کلاسي يافته هاي خود را با همکلاسي هايشان در ميان گذاشته بودند.

دانش آموزان از طريق خواندن، مشاهده کردن و بحث هاي کلاسي، درباره نوع، خصوصيات و محل زندگي حشرات نکاتي آموختند و از حقايق جالبي آگاه شدند. همچنين به نقش مهم حشرات در جهان ما پي بردند. وقتي از دانش آموزان مي خواستيم حشره اي را انتخاب و طراحي کنند، تجربه هاي آموزشي آن ها نه تنها براي آن فعاليت آماده شان کرده بود، بلکه اشتياق آغاز به کار را نيز در آنان افزوده بود.

طراحي حشرات، شيوه خلاقانه اي است که به کمک آن، دانش آموزان مي توانند ميزان درک خود را نشان دهند. پيش از آغاز طراحي، از دانش آموزان خواسته مي شد بخش هاي پيکري يک حشره را مشخص کنند . به علاوه، از آنان مي خواستيم درباره نقاشي خود، به عنوان شيوه اي براي نشان دادن همه جزئياتي که در يک طراحي الگو مشخص شده اند، فکر کنند.

هدف از اين فعاليت و نشان دادن الگو نقاشي چاپ شده در يک کتاب آموزشي، تقويت آموخته هاي دانش آموزان و کمک به دانش آموزاني بود که بخش هاي گوناگون پيکر يک حشره را مي شناختند، اما نام آن ها ( سر ، سينه و شکم و شش پا) را نمي دانستند اين تجربه يک تجربه آموزشي مستقيم را نيز به همراه داشت: دانش آموزان از انگستان، دست ها و چشم هاي خود استفاده مي کردند تا خواندن و گوش کردن را با مشاهده ي خودشان پيوند بزنند. براي مثال، در اغلب موارد يک دانش آموز براي طراحي يک حشره خاص، ايده هايي داشت که از مشاهداتش در صحرا ناشي مي شدند، اما بعد از آن، مي خواست از منابع تکميلي استفاده کند تا درستي يا نادرستي ايده هايش را بررسي کند.

بچه ها اغلب ميزان درک و فهمشان را، از طريق نقاشي بهتر از سخن گفتن يا نوشتن بروز مي دهند. به علاوه، وقتي آنان طراحي مي کنند، در جزئيات برداشت ها و يافته هاي خود غرق مي شوند. با بررسي نقاشي هاي آنان، مي توانيد ميزان رشد درک و فهمشان را ارزيابي کنيد. براي مثال، بسياري از بچه ها براي حشرات صورت انساني ترسيم مي کنند.

وقتي دانش آموزان پيش و پس از يک تجريه نقاشي مي کشند، مي توان از نقاشي براي ارزيابي ميزان درک آنان بهره گرفت. براي مثال، يک دانش آموز در دومين طراحي خود از يک حشره، علاوه بر خصوصيات بال ها، سرو شاخک ها، جزئيات بيش تري به آن مي افزايد. به علاوه وقتي او در کلاس درباره نيش زنبور چيزهايي مي آموزد، جزئيات بيش تري از نيش زنبور را در نقاشي خود مي گنجاند. مشخصات ديگر، مانند طول نسبي پاهاي قورباغه و لاک پشت و جزئيات پاهاي لار و پروانه، در طراحي بچه ها از جانوران، منعکس مي شود.

فراهم کردن منابع

مشاهده دقيق در طبيعت يک نکته است، ثبت آن مشاهدات روي کاغذ، نکته اي ديگر. طراحي و نوشتن دانش آموزان را تشويق مي کند، درباره آن چه که باور دارند، عميق تر فکر کنند. اين فرايند راه را براي آنان باز مي کند تا يک نظر يا مفهوم را بررسي و کندو کاو کنند. در اين هنگام پرسش هاي زيادي در ذهنشان شکل مي گيرد: چند تا پا دارد؟ آيا پاها مو دارند؟ آيا آن حشره شاخک دارد؟ چشم آن حشره به چه چيزي شباهت دارد؟

دانش آموزان براي پيدا کردن پاسخ پرسش هايي که حين انجام اين فعاليت ها برايشان پيش مي آيد، به منابع متنوعي نياز دارند.دانش آموزان مورد مطالعه ما علاوه بر بر حشرات و ديگر جانوران زنده، منابع ديگري در اختيار داشتند که براي پيدا کردن پاسخ کنجکاوي هايشان به آنان کمک مي کردند :کتاب هايي که پر از عکس هاي حشرات و جانوران بودند و ابزارهايي مانند ذره بين .

بچه ها به طور معمول خصوصيات انساني ( چهره اي خندان ) را براي جانوران ترسيم مي کنند. اما همان طور که ميزان درک و فهمشان افزايش مي يابد، نقاشي هاي آن ها نيز تحول پيدا مي کند، که پس از انجام فعاليت ها، با صورت واقعي جانور جايگزين مي شود.

آموزش علوم با نقاشي

سرمشق بودن معلم

وقتي معلم همراه بچه ها در طبيعت کاوش و فعاليت هاي آنان را رهبري مي کند، سرمشق مشاهده دقيق قرار مي گيرد. وقتي دانش آموزان در کلاس حشرات انتخابي خود را طراحي مي کنند، معلم مي تواند سرمشق آنان باشد. در مطالعه ما، معلمان به اندازه دانش آموزان در آموختن پيرامون حشره اي که انتخاب کرده بودند و طراحي حشره انتخابي با استفاده از همان اطلاعات، فرايندها و منابعي که دانش آموزان در اختيار داشتند، درگير بودند. وقتي دانش آموزان ديدند، معلمشان نيز مشغول انجام همان فعاليتي است که آنان انجام مي دهند، اطمينان پيدا کردند که فعاليت آن ها کار مهم و با ارزشي است و معلم آنان در حيني که مشغول آموزش آنان است، خود نيز در حال يادگيري است.

نتيجه گيری

تجربه هاي ما نشان داد که چگونه از هنر و نقاشي مي توان به عنوان ابزاري براي عمق بخشيدن به درک دانش آموزان بهره گرفت. همان طور که تکيه بر " نوشتن براي آموختن "، به عنوان ابزاري براي عمق بخشيدن به درک و فهم دانش آموزان مطرح شده، نقاشي نيز ابزار ديگري است که از طريق آن مي توان دانش آموزان را به تفکر عميق درباره آنچه که مي دانند و آنچه که مشاهده کرده اند، تشويق کرد. پرسش هايي که هنگام انجام اين فرايند جلوه مي کنند، ثابت مي کنند که مي توان از نقاشي براي برانگيختن کنجکاوي بهره گرفت. از طريق نقاشي نه تنها دانش آموزان پاسخ پرسش هاي خود را پيدا مي کنند، بلکه خلاقيت خود را نيز نشان مي دهند.

انسان ها اغلب با بيان عباراتي نظير " من رياضيدانم " يا " من در زمينه هنر قابليت هايي دارم"، دانش و توانايي هاي خود را محدود جلوه مي دهند. ما به عنوان يک آموزشگر، اين برچسب ها را مي شناسيم و ممکن است از آن ها براي محدود کردن آنچه که دانش آموزانمان باور دارند " مناسب " آن هستند، و در نهايت آن را بر مي گزينند، استفاده کنيم. با بهره گيري از هنر به عنوان ابزاري براي کندوکاو علمي، مي توانيم چشم انداز دانش آموزانمان را گسترده تر سازيم تا آنان فکورتر و از فهم و درک و توانايي هاي خود آگاه تر شوند.

وقتي در جريان انجام فعاليت ها، پرسش هايي پيش مي آيند، دانش آموزان ياد مي گيرند که چگونه پاسخ پرسش هاي خود را پيدا کنند و چگونه از هنر براي انتقال آنچه که آموخته اند، بهره گيرند. از طريق اين تجربه هاي هنري، دانش آموزان علم را به عنوان يک تلاش انساني تجربه مي کنند که از خلاقيت انسان بهره مي گيرد. در نتيجه علم و هنر را به عنوان دو زمينه مخالف يکديگر تلقي نمي کنند. وقتي دانش آموزان، خود را هنرمند، دانشمند و انسان هايي مي بينند که از قيد برچسب ها آزادند، همه جامعه از فايده هاي تجلي هاي هنري بهره مي برند.

منبع : مجله رشد آموزش ابتدايي شماره ۵

برچسب‌ها: علوم, هنر و نقاشی

+ تاريخ پنجشنبه 10 شهریور1390ساعت 12:11 نويسنده جواد بوجاری ورزنه |

اهم فعالیت های هنر چهارم ابتدایی

رشته	اهم فعالیت های یادگیری هنر پایه چهارم ابتدایی
*	ارتباط باطبیعت (رفتن به پارک وبرقراری ارتباط حسی )
نقاشی	موضوع معین( حرکات ورزشی، مشاغل،موجودات عجیب وغریب وترکیبی
	نقاشی گروهی برای قصه یاشعر( مقدمه ی کتاب سازی)
	طراحی حیوانات ساده شده به صورت شکل های هندسی
	چاپ دستی بامهرهای دست ساز(ابتداکاردستی یعنی ساخت مهر)
کاردستی	ساختن شکل های متحرک
	کتاب سازی (ابتداقصه وبعدنقاشی وبعدصحافی )
	ساختن مهر
	شکل سازی باجعبه ها وقوطی های دورریختنی
	ساختن طبل
	حجم سازی باروشهای ترکیبی یا انگشتی فتیله ای (کارباگل رس)
	رنگ آمیزی کارهای گلی
تربیت شنوایی	آشنایی باساز های کوبه ای یا ملی ( نی، تار ، سه تار،سنتور، کمانچه ،دف و... )
	تولیدصدا باطبل های دست ساز (بعد ازکاردستی انجام می شود.)
	خواندن سرود جمهوری اسلامی
	خواندن شعروسرودهمراه باایجادریتم مناسب و وزن خوانی براساس تقطیع
قصه گویی	قصه گویی همراه بااجرای نقش
	کامل کردن قصه ی ناتمام (فی البداهه)
	نوشتن قصه وخاطره (کتاب سازی)
	تعریف خاطره همراه بااجرای نقش
نمایش	بازی سوال های دقتی
	بازی تاریک وروشن
	بازی انجام تخیلی کارهای ساده
	بازی گفت وگوهای فی البداهه
	اجرای قصه به صورت نمایش

برچسب‌ها: هنر و نقاشی

+ تاريخ پنجشنبه 26 خرداد1390ساعت 20:31 نويسنده جواد بوجاری ورزنه |

نقاشی زبان کودکان است

نقاشی زبان کودکان است.

نقاشی در ابتدا برای کودکان در حکم یک بازی است.شروع این بازی بسیار لذت بخش خواهد بود اما اگر این اشتیاق درست هدایت نشود،شعله هایش خیلی زود خاموش خواهند شد.

یکی از مسائلی که در آموزش نقاشی مهم بشمار می آید،تازه نگه داشتن این احساس است.ما به کودکان کمک می کنیم که در هر سنی که هستند با رویا ها بازی کنند و با رنگ ها آنها را به حقیقت تبدیل کنند.

تازه ماندن این حس است که اجازه می دهد خلق کنند.آنچه دنیای ما را از آنها جدا ساخته ممانعت ما از بازی با رویا هاست.

همه ی ما حداقل یکبار نقاشی کردن را تجربه کرده ایم. نقاشی با آبرنگ، مداد رنگی، مداد شمعی و حتی مداد سیاه هریک تجربه ی خاص خودش را دارد. خیلی هایمان هم در کلاس های نقاشی و طراحی شرکت کرده ایم، آن را ادامه داده ایم و یا نیمه راه رها کرده ایم. اما آنچه مهم است حس خوب نقاشی و آرامش خیالی است که هنگام استفاده از رنگ ها برای نقاشی مان به آن دست می یابیم.

کارشناسان حوزه نقاشی درباره چگونگی نقاشی به کودک و نوجوان نظرهای مختلفی دارند. آنها بر این باورند که نقاشی باعث رشد و تعالی می شود پس باید اصول آن رعایت شود.

بچه ها قبل از چهارسالگی شکل های ذهنی و سمبلیک می کشند ولی وقتی بزرگ تر می شوند دیگر نمی خواهند در نقاشی هایشان فقط از تخیل استفاده کنند و اگر احتیاج باشد باید برای افزایش توانایی آنها در کشیدن فیلم یا عکس ببینند.

بچه ها با هم رقابت دارند ولی توانایی های یکسانی ندارند.برخی در نقاشی، برخی طراحی و عده ای هم در مبانی استعداد دارند ولی با این وجود می خواهند از هم تقلید کنند و مربی باید آنها را در شناخت استعدادهایشان راهنمایی کند.

متاسفانه در مدارس و حتی نزد والدین، نقاش به اندازه کافی اهمیت ندارد و برای آنها درس هایی مانند ریاضی یا فیزیک مهم است درحالی که نقاشی یک فاکتور روحی است که اگر جدی گرفته شود، دانش آموز در درس های دیگر هم موفق عمل می کند.

مربیان نقاشی نباید کودک را برای نقاشی کاملا آزاد بگذارند بلکه باید آنها را هدفمندانه هدایت کنند. این خیلی مهم است که مربیان بدانند از چه شیوه و متدی استفاده کنند تا بتوانند بچه ها را به نقاشی علاقه مند کنند.

بهتر است بچه ها نقاشی را به صورت گروه های دو یا سه نفره انجام دهند که در این صورت به هم کمک کرده و در نهایت همه از کار راضی می شوند.

هدف از آموزش هنر به کودک بالابردن سطح درک و شناخت کودکان نسبت به خود و محیط اطرافشان است که باعث رشد خلاقیت در آن ها می شود.جرقه ذهنی در بچه ها لحظه ای است. چیزی که الان برای بچه ها خلاقیت است ممکن است برای مادر و پدرها خنده دار باشد.

اثبات شده است که قرار دادن کودکان در معرض هنر های تجسمی، مثل نقاشی میزان فعالیت های مغزی آنها را افزایش می دهد.
نقاشی به کودکان کمک می کند تا مفاهیم انتزاعی را بهتر، سریعتر و عمیق تر بیاموزند
نقاشی نه تنها خلاقیت کودک را شکوفا می کند بلکه به دلیل درگیر شدن شخصی کودک، به او نظم شخصی، همکاری (در مورد نقاشی های گروهی) و انگیزه دادن به خود را می آموزد.
نقاشی و دیگر هنرهای تجسمی به جز اینکه زیربنای خلاقیت را فعال می کنند بلکه به صورت مستقیم با خواندن، نوشتن و به خصوص ریاضیات، در ارتباطند. ارتباط نقاشی با اندازه ها و هندسه غیر قابل انکار است.

آموزش صحیح هنر، کودک را برای ساعاتی در خلاقیت خویش غوطه ور می کند، و به او یاد می دهد روی یک موضوع تا رسیدن به هدف تمرکز کند، می آموزد که کارها را با روش های متفاوت، روش هایی که خودش خلق می کند، انجام دهد.
آیا تا به حال از خودتان پرسیده اید چه چیز مدیران ارشد و برجسته جهان را از دیگر مردم متمایز می کند؟ چرا حقوق یک ماه آنها، از درآمد سالانه بسیاری بیشتر است؟
پاسخ: آنها مشکلاتی را حل می کنند که دیگران از حل آنها عاجزند.
اما چگونه؟ آنها چه برتری بر دیگران دارند؟
پاسخ ساده است.
آنها خلاقند. درست در زمانی که دیگران در پی راه حل های معمول و کلیشه هستند، آنها راه حل های جدید و حتی گاهی عجیب، ارائه می دهند.

کودکان می توانند افکارشان را از طریق نقاشی سازماندهی کنند و مربیان نیز می توانند از طریق نقاشی مهارت های تصمیم گیری، مسوولیت پذیری، تقویت خلاقیت، مهارت های اجتماعی و عزت نفس را به کودکان بیاموزند.

به همین دلیل است که ما معلمان، کلاس های آموزشی نقاشی را برای کودکان لازم می دانیم.

برچسب‌ها: هنر و نقاشی

+ تاريخ چهارشنبه 4 خرداد1390ساعت 20:7 نويسنده جواد بوجاری ورزنه |

آموزش هنر در ابتدایی

هنر، از الفاظی است كه در طول زمان با معانی گوناگون همراه بوده است. در لغت نامه ی دهخدا به معنای علم، معرفت، دانش، فضل و فضیلت، فرزانگی، كمال كیاست و بالاخره به معنای فراست و زیركی نیز آمده است.

هنر، در اندیشه ی دینی، درك یك حقیقت آرمانی است كه در هنرمند، دغدغه ی شدن را ایجاد می كند. هنرمند فاصله بین بودن و شدن را درك می كند و برای طی این فاصله به تلاشی عمیق می پردازد، تا چگونه شدن را متجلی سازد.

جایگاه و نقش هنر در برنامه ی درسی دوره ابتدایی

هنر یك از مواد درسی دوره ی ابتدایی است كه در جدول درسی پایه های اول و دوم ابتدایی، هفته ای دو ساعت و در پایه های سوم، چهارم و پنجم یك هفته یك ساعت و یك هفته دو ساعت به آن اختصاص داده شده است.

«تربیت هنری» را به پنج موضوع كلی می توان تفكیك كرد كه عبارت اند از :

1- زیبا شناسی 2- ارتباط با طبیعت 3- آشنایی با تاریخ هنر 4- تولید محصول هنری 5- نقد هنری

این مباحث، مهم ترین عناصر آموزش هنر از دوره ی ابتدایی تا دانشگاه هستند و بنابر سطح آموزش و متناسب با سنین آموزشی، باید مطرح شوند.

1- زیباشناسی : از آن جا كه هنر مبتنی بر شناخت زیبایی و آفرینش زیبایی است، خلاقیت، ابداع و آفرینش یك اثر زیبای هنری، جز با شناخت مفهوم جمال و زیباشناسی میسر نمی شود.به تعبیری، مفهوم تربیت هنری كه به هنر خلاق مربوط می شود می تواند به فرایند رشد تیزبینی سرعت ببخشد و حساسیت فرد را نسبت به زیبایی افزایش دهد. زیبایی ها، چه آن ها كه در نمایشگاه طبیعت اند و چه آن ها كه محصول فكر و ذوق انسان اند، از دیدگاه اسلام محبوب و مطلوب اند و همه، مستند به خدا هستند. پس، از اولین قدم، آشنا كردن كودكان با زیبایی های محسوس موجود در طبیعت باعث تقویت حس زیباشناسی و زیبادوستی در آن ها می شود و آن ها را از زشتی ها دور می كند.

2- ارتباط با طبیعت: طبیعت با همه ی اجزاء و در همه ی نشانه هایش زیباست، طبیعت برای همه زیباست. كودك، جوان و پیر، روستایی و شهری، عالم و هنرمند و. .. همه و همه، طبیعت را دوست دارند و آن را در نهایت كمال، می شناسند.

آمیختگی با طبیعت و تاثیر پذیری از آن، در زندگی و آثار انسان هویداست. ساخته های بشری از آغاز تاكنون از طبیعت الهام گرفته اند. انسان با دقت در محیط پیرامون خود، به نكات و ظرایفی دست یافته و توانسته است به اختراعات و ابداعات تازه ای دست یابد. پس، توجه به طبیعت و دقت در مشاهده ی آن و دیدن آن چه در اطراف ماست، بر یادگیری و تجربه های ما تاثیر بسیار مهمی دارد.

شناخت پدیده های طبیعی و پرورش حساسیت حواس، زمینه ی مناسبی را برای فعالیت هنر ایجاد می كند و ایجاد حساسیت و شناخت در ذهن كودكان، زمینه های رشد و خلاقیت را فراهم می آورد. و باعث لطافت بیشتر روحیه ی آنان می شود.

3- آشنایی با تاریخ هنر: در جریان تربیت هنری، كودكان با فرهنگ و هنر ایرانی آشنا می شوند. آن ها آثار هنری و تاریخی و نیز آداب و رسوم و سنت های پسندیده ی كشور خود را در قالب آشنایی با میراث فرهنگی و هنری ایران می شناسند. میراث فرهنگی كه گنجینه ای از دانش ها، مهارت ها، فنون، عواطف، زیبایی ها و هنرهاست، می تواند ما را آموزش دهد، الهام بخش اندیشه و كار هنری ما و آیندگان مان باشد و نیز، به ما در رسیدن به ایده ها و آثار جدید علمی و هنری كمك كند.

4- تولید محصول هنری : كودكان تخیلات (دنیای خیال) خود را با استفاده از ابزار و مواد گوناگون به صورت اثر هنری ارائه می كنند. آن ها در فرایند فعالیت هنری، راه های مناسب تری را كشف می كنند و علاوه بر عرضه محصولی تازه، به بیان هنری نیز دست می یابند، بدین ترتیب، بین ابزار، اشیا، تفكرات، احساسات و تخیلات خود ارتباطی تازه برقرار می سازند و به پدیده ها و اشیای پیرامون خود، نگاهی متفاوت پیدا می كنند. این گونه است كه كودك با انواع صورت ها خیالی دیداری، شنیداری و. .. خیال پردازی می كند و با ابتكار خود، به ابداع و خلق آثار تازه ای دست می زند. بنابراین، به منظور ایجاد فرصت برای بروز خلاقیت در كودكان، باید آن ها را در یافتن راه مناسب بیان هنری آزاد گذاشت و از دادن الگوها، نقش ها، رنگ ها و حركتهای از پیش تعیین شده، اجتناب كرد.

5- نقد هنری: در پایان هر فعالیت هنری لازم است كودكان را تشویق كنیم كه در باره ی فعالیت و اثر هنری خود توضیح دهند و دانش آموزان دیگر نیز آن چه را می بینند، بیان كنند، به این ترتیب، مقدمات آشنایی با نقد و تجزیه و تحلیل هنری فراهم می شود. توصیف موضوع و داستان كار عملی و نیز شیوه ی اجرای آن توسط دانش آموز، مهم ترین بخش از وارد شدن به حوزه ی نقد هنری است. البته مسئله ی مهم این است كه بیش از هر چیز، نكته های مثبت و پسندیده ی فعالیت ها و آثار هنری دانش آموزان مورد تشویق قرار گیرد.

اهداف برنامه ی درسی هنر

اهداف این برنامه درسی، هم سطح با اهداف بخش فرهنگی و هنری، در سه حوزه ی دانش، مهارت و نگرش تدوین شده اند اما از آن جا كه هیچ مهارتی بدون دانش و آگاهی ایجاد نمی شود و هیچ فعالیتی بدون انگیزه و خواست انجام نمی پذیرد، تفكیك كامل این سه حوزه نیز امكان پذیر نیست. تفكیك صوری این حوزه ها از یك دیگر فقط برای سهولت طراحی قسمت های دیگر برنامه انجام شده است.

اهداف حوزه ی دانش

1- آشنایی با طبیعت به عنوان منبع الهام آفرینش های هنری

2- آشنایی با رشته های هنری (نقاشی، كاردستی، تربیت شنوایی، قصه گویی و نمایش)

3- آشنایی مقدماتی با ابزار و مواد هر یك از رشته های هنری

4- آشنایی با میراث فرهنگی و هنری

اهداف حوزه ی مهارت

1- توسعه ی مهارت های حسی

2- توسعه ی مهارت های گفتاری

3-توسعه ی مهارت های حركتی برای كاربرد مواد، ابزار و فنون ساده ی هنری

4- توسعه ی قابلیت ها ی تفكر

5- توانایی بیان افكار و احساسات در قالب های هنری

6- توسعه ی مهارت های اجتماعی

اهداف حوزه ی نگرشی

1- توجه به زیبایی ها و پرورش حس زیباشناسی

2- تمایل به ابراز افكار و احساسات

3- توجه به توانایی های خود و كسب اعتماد به نفس

4- علاقه به كاوشگری و كسب تجربه در رشته های مختلف هنری

5- توجه به حفظ آثار هنری و میراث فرهنگی

6- تمایل به برقراری ارتباط و مشاركت در فعالیت های گروهی

نقاشی

نقاشی فعالیتی آشنا و عادی است كه بر رشد ذهنی بچه ها تاثیر زیادی دارد. كودكان به نقاشی علاقه دارند و با هر چه در دسترس شان باشد، طرح هایی می كشند كه متناسب با سن و روحیه ی آن هاست. این طرح ها به مرور و با رشد كودك، كامل تر می شوند و برای ما، مفهوم روشن تری پیدا می كنند. یك جنبه ی كشیدن نقاشی، بازی و سرگرمی و جنبه ی دیگر آن، رشد و تكامل ذهن و پیشرفت توانایی است. كودكان عواطف درونی خود را كه برای ما دست نیافتنی هستند، در نقاشی هایشان نشان می دهند.

با تایید و تشویق كارهای هنری كودكان، می توان اعتماد به نفس آن ها را تقویت و شوق تجربه های بعدی را در آنان ایجاد كرد. لذت نقاشی كردن و ساختن چیزی، برای كودك به معنای مفید، ‌سازنده، توانات و مبتكر بودن است و تاثیر مهمی بر ذهن او می گذارد؛ به همین دلیل، در فعالیت هایی چون نقاشی به هیچ وجه نباید از الگو یا مدل استفاده كرد. بچه ها باید آزادانه در مورد موضوع فكر كنند و ایده ی خود را در حد توانایی شان اجرا كنند تا از درون ارضا شوند. با توجه به این دیدگاه، نقاشی كودكان جنبه ی تربیتی دارد نه آموزشی.

ویژگی های نقاشی كودكان

نقاشی پلی برای برقراری ارتباط با درون كودكان است. آن دنیای شخصی خود را می آفرینند و واقعیت ها را همان گونه كه می دانند و می شناسند، می كشند. در واقع آن ها نه فقط آن چه را می بینند ؛ بلكه آن چه را از جهان پیرامون درك می كنند، می كشند، به همین دلیل نقاشی ها با تصویر بزرگسالان متفاوت است.

در نقاشی كودكان، گاه تنه ی درخت زرد، آسمان صورتی، گربه قرمز و صورت انسان بنفش می شود. احساس كودك به هر چیز رنگ تازه ای می دهد ؛ به همین دلیل، ‌معلم می تواند از دانش آموزان بخواهد كه هر یك مثلاً خانه، درخت، گربه و مورچه و. .. ذهنی خود را بكشند و آن را به هر رنگی كه در ذهن مجسم كرده اند، نشان دهند.

تلفیق چند فضا یا مكان در یك نقاشی، ‌نمایش درون خانه ها و كشیدن اشیای و آدم های پشت دیوار و. ..، ‌نشان دادن چند اتفاق پیاپی به صورت هم زمان، ترسیم اشیاء و موجودات به شكل جدید و غیر عادی، به تصویر كشیدن اشیاء و موجودات به شكل های عجیب (مانند كشیدن درختان اطراف جاده به صورت خوابیده یا نمایش دادن چهار پایه ی میز از چهار طرف آن)، رنگ آمیزی به شیوه ی غیر واقعی، تغییر اندازه ها (كودك آن چه را می شناسد و بهتر درك می كند، بزرگ تر و اهمیت تر می كشد) و. .. از ویژگی های كار كودكان هستند كه همراه با تغییرات جسمی و روحی كودك، به تدریج از بین می روند.

عواطف و افكار كودكان از طریق تغییر شكل ها و رنگ ها، ‌جابه جایی عناصر، بزرگ و كوچك كشیدن موضوعات به دلخواه و. .. نمایش داده می شود. تمایل به كشیدن تصاویر نزدیك به واقعیت در كودكان، متفاوت است گاه زودتر و گاه دیرتر به وجود می آید.

در پایه های اول، ‌دوم و سوم، ذهن كودكان در ایجاد تصاویر شخصی خلاق است؛ از این رو، ‌معیار سنجش موفقیت معلم در ارائه ی روش صحیح كار این است كه كودكان از یك موضوع، تصاویر متنوعی بسازند. اگر هر یك از آنان خانه، زنبور، درخت، ‌گل، فیل، ‌ماهی و. .. ذهنی خود را بكشد، ‌مشخص می شود كه مدل یا سلیقه ی خاصی به آن ها تحمیل نشده است؛ یعنی معلم آنان را آزاد گذاشته و به سوی تصاویر درونی هدایت كرده است.

در هیچ شرایطی برای كودكان شكلی نكشید، رنگ انتخاب نكنید، الگو یا مدل نقاشی ارائه ندهید بلكه تنها به آن ها كمك كنید تا تصویرهای ذهنی جالب و تازه ای بكشند و آن ها را رنگ آمیزی كنند تا خلاقیتشان پرورش یابد.

ویژگی های نقاشی كودكان در پایه های اول و دوم

1- شكل های آن ها اغلب با شكل های دانش آموزان پایه های بالاتر متفاوت است.

2- شكل هایی را كه در كشیدن آن ها مهارت دارند، به طور مرتب در كارهایشان تكرار می كنند.

3- برای كشیدن انسان، خانه، درخت، پرنده یا ماشین، شكل های زیادی اختراع می كنند.

4- اشیاء را همان طور كه می شناسند و احساس می كنند، می كشند.

5- اشیائی را كه به نظر آن ها مهم تر است یا شناخت بیشتری از آن ها دارند، بزرگ تر می كشند و آن چه كوچك كشیده شده یا حذف می شود به نظر آن ها مهم یا لازم نیست.

6- اشیاء یا اجزای تصویر را طوری در صفحه قرار می دهند كه گویی همه روی یك خط قرار گرفته اند ؛ این خط، گاهی در لبه ی پایین كاغذ و گاهی كمی بالاتر از آن كشیده می شود.

7- در كارها از شكل های هندسی ای كه می شناسند، استفاده می كنند.

8- از یك شكل هندسی برای نشان دادن چندین موضوع استفاده می كنند (برای مثال، با استفاده دایره، خورشید، گل، سر انسان یا حیوان، میز، سیب، لامپ و. .. می كشند.

9- آن چه را می كشند، ساده می كنند و به جزئیات نمی پردازند.

10- در رنگ آمیز، همیشه از واقعیت تقلید نمی كنند بلكه بیشتر رنگ های ذهنی و احساس شخصی خود را برای اشیاء یا موجودات به كار می برند.

مبانی نقاشی كودكان

فعالیت نقاشی، كودكان را به «خوب دیدن» و «دقیق و عمیق دیدن» تشویق می كند. توجه دقیق كودك به آن چه با چشم می بیند یا تصاویری كه با تخیل در ذهن خود می سازد به او كمك می كند بهتر نقاشی كند. معلم در نقاشی‌، هر دو جنبه (خوب دیدن و دقیق و عمیق دیدن) را تقویت كرده و ترسیم و هماهنگ كردن اجزای موضوع را در صفحه هدایت می كند. حساسیت بصری كود بر نحوی دیدن و رسم كردن تصاویر تاثیر می گذارد.

باید توجه كودكان را در فرصت های مناسب به شكل های متنوع طبیعی و ساخته ی دست بشر، تنوع رنگ ها، بافت های گوناگون طبیعی و مصنوعی و به طور كلی، دقت در دیدن و درك موضوعات مختلف جلب كرد. برای مثال، دیدن یك ذرت در كلاس و مشاهده ی قسمت های مختلف آن زیر ذره بین، شمرده دانه های هر ردیف، لمس كردن پوست ذرت و بو كردن كاكل آن، دیدن برش عرضی و طولی ذرت و بررسی آن برای كودكان بسیار جذاب است.

گردش در طبیعت، آوردن اشیای مختلف به كلاس، جمعی آوری نمونه های برگ ها، سنگ ها، صدف ها و. .. نمایش دادن عكس ها یا فیلم هایی از پدیده های متنوع طبیعی (مانند حیوانات، ‌حشرات، پرندگان، ماهی ها، قارچ ها صدف ها، سنگ ها و. ..) به تقویت حساسیت و دقت بصری كودكان كمك می كند. با این همه ممكن است كودكان هنگام نقاشی كردن به رنگ ها، ‌اندازه ها و حتی شكل های ذهنی بیش از آن چه به صورت واقعی می بینند، گرایش داشته باشند. معلم با توجه به توان هر یك از دانش آموزان، نقاشی های متنوع آن ها را از یك موضوع می پذیرد.

وقتی شاگردان شروع به نقاشی می كنند، معلم نیز آن ها را در مورد ایجاد هماهنگی، نظم و زیبایی بیشتر راهنمایی می كند. كودكان، نظم و تركیب زیبا را از طبیعت و محیط زندگی، معلمان، ‌والدین، همسالان، آثار هنری و حتی اشیای طراحی شده در خانه، ‌مدرسه و اجتماع می آموزند.

وسایل و ابزار نقاشی

به طور كلی مجموعه ی وسایلی كه برای نقاشی به كار می روند، به سه بخش تقسیم می شوند:

1- وسایل تاثیر گذار (مثل : مداد و پاستل)

2- وسایل تاثیر پذیر (مثل : كاغذ و مقوا)

3- وسایل كمكی (مثل : چسب، گیره و تخته ی زیر دستی)

در پایه اول ابتدایی لازم است كودكان سه رنگ اولیه و تركیب آن ها را بشناسند و در كارهای خود به كار برند.بهتر است این آموزش از روز اول كلاس نقاشی آغاز شود. ممكن است بعضی كودكان، ‌بنابر توانایی و تجربه ی فردی شان، تعداد بیشتری از رنگ ها را بشناسند و به كار ببرند. اما در پایه ی اول، شناخت و به كارگیری شش رنگ قرمز، زرد، آبی، ‌نارنجی، سبز و بنفش لازم است.

مداد رنگی متداول ترین و در دسترس رتین وسیله ی رنگی برای بچه هاست.هنگام نقاشی از نوك، پهنا و تراشه ی مداد رنگی استفاده می شود. نوك مداد رنگی برای كشیدن خطوط گوناگون و پیاده كردن طرح بسیار مناسب است.

انواع نقاشی

- پیدا كردن نقاشی اتفاقی

این فعالیت هم جنبه ی بازی و سرگرمی دارد و هم خلاقیت تصویری كودكان را تقویت می كند. در عین حال، ‌با انجام دادن آن، ‌كودكان یاد می گیرند كه محیط اطراف خود را به دقت ببینند و از درون آن، چیزی را كشف كنند كه دیگران ندیده اند.

مراحل اجرا

1- نقش اتفاقی را روی زمینه ایجاد كنند.

2- پس از آماده شدن نقش های اتفاقی، صفحه را در جهت های مختلف بچرخانند و شكل ها را به دقت ببینند. سعی كنند شكل های آشنا را از میان نقش ها پیدا كنند.

3- پس از یافتن هر شكل با ابزار و وسایل در دسترس، ‌آن را تكمیل و رنگ آمیزی كنند.

4- نقاشی ها را به نمایش بگذارند.

5- در مورد كارها گفت و گو كنند.

- نقاشی با موضوع معین

پس از تعیین یك موضوع برای نقاشی، همه ی دانش آموزان تصاویر ذهنی خود را از آن می كشند.در این فعالیت،‌معلم از توانایی ذهنی هر یك از دانش آموزان در تجسم موضوع و ترسیم آن آگاه می شود. او از این طریق درمی یابد كه چه كسی به توجه و كمك بیشتری نیازمند است.

مراحل اجرا

1- با توجه به موضوعات مناسب هر پایه با طرح چند سوال، به موضوعات دل خواه دانش آموزان پی ببرند.

2- به كمك آن ها، یك موضوع مناسب را انتخاب كنید.

3- با دانش آموزان در مورد ویژگی های موضوع گفت و گو كنید تا بتوانید آن را تجسم كنند.

4- به هر روش ممكن، شناخت دانش آموزان را از موضوع، توسعه دهید.

5- از دانش آموزان بخواهید طرح مورد نظر خود را با مداد رنگی روی كاغذ بكشند.

6- هنگام مشاهده ی فرایند كار بچه ها، در صورت نیاز آن ها را در مورد كشیدن شكل ها، پر كردن زمینه ی نقاشی، توجه به جزئیات موضوع و. .. راهنمایی كنید.

7- از دانش آموزان بخواهید موضوع خود را كامل كرده و آن را به طور دل خواه رنگ آمیزی كنند.

8- آن گاه نقاشی های تمام شده را به نمایش بگذارند.

9- در مورد نقاشی های ارائه شده، ‌گفت و گو كنند.

- نقاشی با موضوع آزاد

در این فعالیت، ‌كودكان براساس میل فطری و نیاز روانی، موضوعات دل خواه را با ابزار و مواد انتخابی خود نقاشی كرده و ایده ها و احساستشان را آزادانه بیان می كنند. آن ها می توانند قطع و رنگ كاغذ یا مقوا را به دل خواه و متناسب با موضوع در نظر بگیرند.

مراحل اجرا:

1- هر یك از دانش آموزان، موضوع دل خواه خود را انتخاب كند.

2- در مورد موضوع خود فكر كند، آن را در ذهن تجسم كند و اگر دوست دارد، در مورد آن با دیگران به گفت و گو بپردازد.

3- دانش آموزان وسایل مورد نظر را انتخاب و طرح كار را اجرا كنند.

4- پس از تكمیل طرح، ‌آن را با ابزار دل خواه رنگ آمیزی كنند.

5- در ادامه نیز كارهایشان را به نمایش بگذارند.

6- در مورد كارها گفت و گو كنند.

فعالیت یادگیری و روش اجرای آن در سه پایه ی اول، دوم و سوم، یكسان است.

- نقاشی برای قصه

دانش آموزان، پس از شنیدن یك قصه یا خاطره در كلاس، می توانند صحنه ی دل خواه خود را انتخاب كنند و آن را به گونه ای كه تجسم كرده اند، بكشند. این فعالیت تلفیقی از قصه گویی و نقاشی است. تصاویری كه از شنیدن قصه در ذهن كودكان ایجاد می شود، خلاقیت تصویری آن ها را پرورش می دهد. انتخاب قصه ای كه تصاویر جالبی در ذهن ایجاد می كند اهمیت زیادی دارد.

مراحل اجرا:

1- قصه یا خاطره ای را كه دانش آموزان در جلسه ی قبل شنیده اند بر ایشان یادآوری كنید تا آن را در خیال خود مجسم كرده و یك صحنه را برای نقاشی انتخاب كنند.

2- از دانش آموزان بخواهید طرح صحنه ی دل خواه را با مداد رنگی و با اجزای بزرگ روی كاغذ بكشند.

3- با مشاهده ی فرایند كار، ‌دانش آموزان را در مورد كشیدن شكل ها، ‌توجه به جزئیات موضوع و پر كردن زمینه ی نقاشی با هر چه در فضای اطراف وجود دارد، راهنمایی كنید.

4- از دانش آموزان بخواهید پس از تكمیل طرح، قسمت های مختلف آن را رنگ آمیزی كنند.

5- نقاشی های تمام شده را به نمایش بگذارند.

6- در مورد نقاشی های ارائه شده گفت و گو كنند.

فعالیت یادگیری در پایه ی اول: در پایه ی اول هر دانش آموز یك صحنه از قصه را انتخاب و نقاشی می كند. معلم، انتخاب كودك را تایید و او را به كشیدن صحنه ی مورد علاقه اش، ‌تشویق می كند. سپس، جزئیات موضوع و ارتباط میان صحنه های مختلف تاكید می كند (به خصوص برای دانش آموزانی كه به كمك بیشتری نیاز دارند.) این فعالیت در پایه ی اول به صورت فردی انجام می شود. كودكی را كه صحنه ی اوج قصه را از زاویه ی دید جالبی نقاشی می كند، بیشتر تشویق كنید. معلم نقاشی های بسیار متنوعی از یك قصه را می بیند و برخوردهای متفاوت كودكان با قصه را درك می كند.

- كامل كردن نقاشی ناتمام

دانش آموزان در این فعالیت، ‌هم فكری و همكاری را هنگام نقاشی كردن تجربه می كنند. برای آشنا كردن كودكان با برنامه ی كامل كردن نقاشی ناتمام، معلم ابتدا زمینه ی مناسب را فراهم می آورد. استفاده از بازی های خلاق تصویری، در دقایق آخر هر ساعت درسی علاوه بر این كه باعث رفع خستگی دانش آموزان می شود، اجرای فعالیت های برنامه ی هنر را سهولت می بخشد. كودكان به تدریج با شكل حروف الفبا، اعداد، ‌انواع خطوط و علامت ها آشنا می شوند و نحوه ی به كارگیری هر یك را می آموزند.

در فعالیت كامل كردن نقاشی های ناتمام، بازی های تصویر در خدمت اهداف تربیتی قرار می گیرند.در این فعالیت، كلاس به گروه های دونفره تقسیم می شود. وظیفه ی تشكیل گروه را به عهده ی دانش آموزان بگذارید تا اعضای گروه دوست و هم فكر باشند. در این فعالیت، دانش آموزان ذهنیت خویش را با آن چه دوستش كشیده است، هماهنگ می سازد و نقاشی را كامل می كند.

فعالیت یادگیری در پایه ی اول: در پایه ی اول بهتر است معلم این فعالیت را در اواسط سال تحصیلی اجرا كند كه كودك تجربه های دیگری در زمینه ی نقاشی (نقاشی با موضوع معین، نقاشی برای قصه،. ..) به دست آورده است با روش كار آشنا شده و در استفاده از ابزار و مواد، مهارت نسبی پیدا كرده است.

مراحل اجرا در پایه ی اول:

1- دانش آموزان به گروه های دو نفره تقسیم می شوند.

2- هر گروه، موضوع دل خواه خود را پس از هم فكری انتخاب می كند.

3- اعضای گروه در مورد موضوع انتخابی گفت و گو می كنند.

4- اعضای گروه، اطلاعات و مشاهدات خود را با یك دیگر در میان می گذارند.

5- اعضای گروه در باره ی این كه ابتدا كدام بخش موضوع را بكشند،‌ توافق می كنند.

6- هر دو عضو گروه، ‌به طور هم زمان بخش توافق شده را روی كاغذهای جداگانه می كشند و رنگ آمیزی می كنند.

7- سپس با توافق یك دیگر، ‌نقاشی نیمه تمام را با هم گروه خویش عوض می كنند.

8- هر دانش آموز نقاشی ناتمام هم گروهی خود را كامل و رنگ آمیزی می كند و شكل های دل خواه خود را متناسب با موضوع، به آن اضافه می كند.به این ترتیب، نقاشی كامل اجرا می شود كه هر یك از اعضای گروه، نیمی از آن را كشیده است.

9- گروه ها نقاشی ها را به نمایش می گذارند.

10- در مورد نقاشی ها و جنبه های مثبت كار گروهی گفت و گو می كنند.

11- هر یك از اعضای گروه، نقاشی هم گروه خود را به خانه می برد.

چاپ

چاپ، فعالیتی جذاب برای ایجاد نقوش متنوع رنگین است. در فعالیت چاپ دستی، با استفاده از مُهرهای گوناگون می توان به سادگی و با سرعت، سطح بزرگی را نقش دار، رنگین و زیبا كرد. مهرهای چاپ بسیار متنوع اند.

برچسب‌ها: هنر و نقاشی

+ تاريخ پنجشنبه 29 اردیبهشت1390ساعت 23:42 نويسنده جواد بوجاری ورزنه |

معانی نمادها در نقاشی کودکان

1- ترسیم قلعه وخانه

درکشیدن خانه چنانچه کودک از خط کش استفاده کند نشان دهنده ی این است که نوعی اضباط را بر خود تحمیل می کند وخود را کامل وبی نقص نشان دهد،وسعت سقف خانه ودریچه های احتمالی بزرگ آن نمایانگر ذهن باز اوست واگر لولو وکرکره داشته باشند نشان می دهد که هرکس مجوز نفوذ به جهان درونی کودک را ندارد.همچنین رسم دریچه روی در ویا سقف نشان دهنده ی محتاط بودن کودک است. کشیدن خانه در سمت چپ ویا پنجره های بیشتر خانه دراین سمت بیان می کند که کودک بامادر بهتر از پدر ارتباط دارد،وجود علائم دیگر مثل کشیدن خورشید در سمت چپ بلند تر بودن برج سمت چپ در قلعه نیز بر آن دلالت می کند وبرعکس.(درنقاشی همیشه سمت چپ معرف مادر وسمت راست معرف پدر است)اگر پنجره ها باز باشند نشانگر برون گرایی واجتماعی بودن کودک است وبرعکس.

2- راه

راه نشانگر ارتباط است هر چه عریض ومزین باشد نشان دهندهی شادی است ونشیب وفراز وسنگلاخی بودن آن نمایانگر مشکلات کودک است.سیاه بودن باراه چنانچه با نمادهای دیگر مثل پوشیده شدن خورشید با ابر ووجود لکه سیاه دیگر درنقاشی مبین اضطراب در کودک است.بن بست بودن راه نشانگر مشکلات حل نشده ازیک طرف وچنانچه راه از یک طرف به خانه متصل باشد نشانگر درخود فرورفتگی اوست.ترسیم راه های متعدد در جهات مختلف نشان دهنده ی نا آرامی وناپایداری کودک در فکر وعمل است.

3- کشتی

کشتی درنقاشی عده ای از کودکان گریز در خیال پردازی ودر دسته ای دیگرگرایش به انزوا وباخورد دفاعی (کشتی جنگی) ویا خواسته ی عمیق در دستیابی به قدرت است که باید توسط نماد های احتمالی دیگر تفسیر شود.وجود امواج که کشتی بروی آن قرار دارد نشان دهنده ی جهان پر رمز ناهشیار وهیجان وحساسیت است ودود کش وتوپ های کشتی پرخاشگری مردانه را نشان می دهند.

4- هواپیما

معنای هواپیما وکشتی مشابه هستند اما هواپیما گرایش به قدرت واعتلا وارده ی فرد برای غلبه بر مشکلات را در حد بیشتر آشکار می سازد.هواپیمای جنگی مبین پرخاشگری وتعارض است.بمب ها نشانگر خشم والدین ودرگیری شدیدی که کودک بر آن ناظر بوده می باشد همچنین بمب ها ترس کودک از واکنش های خشونت آمیز را باز گو می کند.

5- کوه ها

کوه های خشک ونوک تیز نمایانگر مشکلات وموانعی هستند که بر سر راه کودک قرار دارد(مثل مشکلات سازش اجتماعی) وکوه های انحنادار وسرسبز نماد پستان مادرانه ومعرف عشق وتغذیه وعطوفت هستند.

6- آب،ابر،باران وبرف

آب سرچشمه ی حیات ونماد مادری ،هیجان ها،دریافت های حسی وتخیل است.دریاچه واقیانوس نیاز به حمایت مادرانه از کودک را مشخص می کند ولی درپیوسته در نقاشی کودک آب در نقاشی غلبه داشته باشد بیانگر فعل پذیری همراه با هیجان پذیری مفرط ودریافت پذیری گسترده ی کودک است.ولی از آن جا که آب با شیب زمین منطبق است مبین انعطاف پذیری،سازش یافتگی،خیال بافی و رویا پردازی است. اگر آب به صورت ابرهای تهدید کننده و موحش در آمده باشد نشان دهنده ی ترس کودک از برون ریزی خشم،کیفرها وهیجان مادر است.ابرهای درهم فشرده نشانگر مادری مداخله گر است.اگر آب به صورت باران وبرف در آید نشان دهنده ی غمگینی کودک است واگر همه ی صفحه را قطرههای باران یا دانه های برف بپوشاند نشانگر اضطراب کودک است.

7- رنگین کمان

رنگین کمان معرف قدرت الهی وحمایت سحر آمیز می باشد که در پناه آن می توان به آرامش دست یافت وگذر طوفان زندگی مشان می دهد که کودک خود را در پناه آن قرار می دهدتا طوفان به پایان برسد همچنین نشانگر بازگشت به آغوش مادرانه را آشکار می کند که کودک به حمایتش نیاز دارد.

8- خورشید وماه وستارگان

خورشید نمایانگر اقتدار وخلاقیت مردانه است که توانایی کیفر دهی دارد اگر خورشید گسترده ونورانی باشد بیانگر اهمیت پدر در خانواده وهروقت در افق دوردست وتقریبا ناپدید نقاشی شود نشان دهنده ی چهرهی هراسناک کودک از پدر است خورشید هنگام غروب آشکار کننده ی تعارض کودک با پدر است ولی اگر خورشید در هنگام غروب با رنگ قرمز نقاشی شود مبین تمایل کودک به انهدام پدر وپرخاشگری نسبت به اواست.اگر خورشید درنقاشی های متوالی درسمت چپ کشیده شود به منزله ی اقتدار مادر است.ماه رویاها وجهان پر رمز ناهشیار را نشان می دهدومحتوای آن از خوابدیده ها وترس های شبانه آشکار می شود.نشانگر زمینه ی اضطرابی به همراه کنجکاوی کودک دربارهی رمز وراز زندگی است ونماد زنانه محسوب می شود.ستارگان نشانه ی میل به درخشش وجلب توجه هستند ونیاز کودک به برانگیختن وتحسین ومحبت دیگران رانشان می دهد.

۹- حیوانات

حیوانات اهلی در نقاشی معرف احساسات وکشاننده های مهار شده واجتماعی هشتند وحیوانات وحشی برعکس.مثلا سگ درنقاشی کودک نیاز به ملاطفت ونوازش است ولی اگر با خطوط خشن رسم شود پرخاشگری رانشان می دهد واگر قلاده داشته باشد میزان رابطه ی وابستگی – استقلال یا غالب ومغلوب را بیان می کند. جوجه هامعرف چهار چوب خانوادگی ونیاز به نوازش وحمایت ولانه ی آن ها نشانگر جایی است که زندگی در آن لذت بخش است.کلاغ ها وپرندگان سیاه دیگر نشانگر اضطراب،ترس وگنهکاری وتهدیدی که نزدیک است رابیان می کنند.عقاب ها نمایانگر قدرت وپرخاشگری هستند.پرندگان آسمان به اینکه چه مقدار از فضای نقاشی رااشغال کنند آرمانگری وخیال پردازی را نشان می دهند.ماهی ها احساس راحتی وآرامش رانشان می دهند وگاها بی دفاع بودن رابیان می کنند.(بسته به نقاشی) و...کوسه ها وگرگ ها وسوسمارها قدرت پدرانه رانشان می دهند ودربسیاری از موارد نشان دهنده ی پرخاشگری هستند.مارها کشاننده های پنهان وخطرناک را نشان می دهند مثل امورجنسی.عنکبوت نشانگر مادر قدرتمند است.جادوگر نشان دهنده ی مادری خشن وترسناک است.

برچسب‌ها: هنر و نقاشی

+ تاريخ شنبه 6 فروردین1390ساعت 23:12 نويسنده جواد بوجاری ورزنه |